[Confucius is de bekendste Chinese wijsgeer. Hij leefde van 551 v.Chr. – 479 v.Chr. Ik ben heel erg benieuwd hoe hij tegen de situatie van nu aankijkt. Tenminste, als onze A.I.bot de meest voor de hand liggende antwoorden op het internet kan vinden.]
Braccaedomos:
Meester, ik ervaar dat we in deze tijd van individualisering en geweld verder dan ooit verwijderd lijken van het ideaal van medemenselijkheid (Ren). Hoe kan ik toch volharden in het streven naar Ren wanneer de wereld hier zo ver van af lijkt te staan?
Confucius:
“Wanneer de wereld haar morele richting lijkt te verliezen, is dat voor de edele mens (junzi) geen reden om zijn streven te laten varen.
Bedenk dat het nastreven van medemenselijkheid niet afhankelijk is van de goedheid van de wereld, maar begint bij jezelf.
Onderzoek dagelijks je eigen hart: heb je vandaag met oprechte goedheid gehandeld?
Laat kleine vriendelijke daden een bron van inspiratie zijn voor anderen, ook als ze in het oog van de wereld onbeduidend lijken.
Zoek het gezelschap van diegenen die het goede nastreven en onderhoud je banden met familie en vrienden met aandacht en zorg.
Vertrouw erop dat ware verandering langzaam groeit — zoals het planten van een boom die pas na jaren vrucht draagt.
Laat tegenslag je niet ontmoedigen, wees geduldig en vastberaden. Een licht in de duisternis, hoe klein ook, heeft waarde en kan anderen aansteken.
De ware edele mens laat zich niet ontmoedigen door de onvolkomenheid van de wereld, maar vindt betekenis in zijn voortdurende inspanning om menselijkheid te tonen, zowel in woorden als in daden.
Zo wordt ook in moeilijke tijden de weg van Ren bewaard.
Braccaedomos:
Uw uitspraak: wat je voor jezelf niet wilt, leg dat ook niet op aan anderen, is zo waar! Waarom dringt het principe van “Wat je voor jezelf niet wilt, leg dat ook niet op aan anderen” niet tot agressieve leiders door?
Confucius:
Het principe van empathie en wederkerigheid – zoals door mij geformuleerd. (De gouden regel) – lijkt universeel en evident. Toch zijn er leiders die zich hier niet aan houden, zeker als hun beleid wordt gekenmerkt door agressie en het bewust verspreiden van onwaarheden. De oorzaken hiervan zijn complex en liggen zowel in hun persoonlijke psychologie als in hun maatschappelijke positie.
Het onvermogen van agressieve leiders om het principe van medemenselijkheid te erkennen, wortelt in een combinatie van macht, morele ontkoppeling, evolutionaire en groepsdynamische mechanismen, en het bewust inzetten van leugens om de eigen positie te behouden. Juist deze dynamiek maakt dat simpele, universele waarheden zo moeilijk doordringen tot degenen aan de top die het hardst geraakt zouden moeten worden door het lijden van anderen.
“De edele mens (junzi) verlangt naar harmonie en vrede, maar weet dat niet ieder hart daarvoor openstaat. Leiders die vasthouden aan geweld, laten zich zelden door harde woorden of dreiging van koers veranderen. Toch is de weg van het goede niet zonder middelen.”
Braccaedomos:
Ik heb erg veel moeite met de huidige gang van zaken in de hedendaagse wereld. Heeft u wat tips voor mij om vol te houden?
Confucius:
Leid door het goede voorbeeld
- Wees zelf een toonbeeld van rechtvaardigheid, geduld en medemenselijkheid.
- Anderen zien het gedrag van de rechtvaardige en raken, op termijn, geïnspireerd het goede na te volgen.
Overtuig met wijsheid en rede
- Zoek het gesprek, wanneer mogelijk. Leg uit welk leed en onheil geweld veroorzaakt, en wijs op de voordelen van barmhartigheid en rechtvaardigheid.
- Gebruik voorbeelden uit de geschiedenis, waarin vrede en samenwerking grotere vruchten brachten dan strijd.
Werk via de omgeving
- Benader invloedrijke mensen rond de agressieve leiders, en win ook hén voor het streven naar vrede.
- Versterk netwerken van mensen die goedheid en harmonie nastreven, zodat het pleidooi voor menselijkheid sterker klinkt.
Wees onwankelbaar in je waarden
- Wend geen geweld aan als antwoord op geweld, maar blijf trouw aan de principes van Ren (medemenselijkheid) en Li (juist gedrag).
- Toon vastberadenheid, want alleen wie standvastig is in het goede kan op den duur invloed uitoefenen.
Heb geduld en vertrouw op het proces
“Zoals water rotsen uitholt met geduld en volharding, zo kan aanhoudend goed voorbeeld en waarachtig spreken het hardste hart veranderen.”
“Niet elk zaadje zal ontkiemen, maar zonder te zaaien zal geen akker ooit vrucht dragen. Geef nooit op het goede te doen — al lijken de tijden ongunstig, uw inspanning kan onverwachte vrucht geven.”
Braccaedomos:
Meester, dank voor uw wijze lessen!
Confucius:
Ik wens je veel succes en… houdt moed en vertrouwen.
Lees verder: Socrates