Na de twee wereldoorlogen, die de mensheid teisterden in het begin van de twintigste eeuw, werd algemeen de afschuw uitgesproken voor wat er tot nog toe ‘in het oorlogvoeren’ is gebeurd.
“Dit nooit meer!”
- Atoombommen, die miljoenen mensen in één klap kunnen doden.
- Deportatie en doden van onschuldige burgers.
- Wreedheden uitgevoerd op krijgsgevangenen.
- Verwoesting op grote schaal van maatschappelijke infrastructuur.
- Slopen van woningen en complete steden.
- Oorlog mag niet als normaal politiek middel worden ingezet.
- Gewonden, krijgsgevangenen en vooral burgers werden niet (méér) beschermd.
Geneefse Conventies
De Geneefse Conventies van na WOII ontstonden uit de behoefte om de regels voor oorlog fundamenteel te versterken en uit te breiden. De bestaande verdragen bleken in de wereld-oorlogen al niet meer in de praktijk nageleefd.
In mijn geboortejaar
In 1948 nodigde de Zwitserse regering staten uit voor een diplomatieke conferentie; in 1949 namen 59 staten deel en werden vier nieuwe verdragen opgesteld en ondertekend op 12 augustus 1949. Deze vier verdragen vormden de kern van het moderne internationaal humanitair recht. Zij waren een naoorlogse herziening en uitbreiding van ouder oorlogsrecht, bedoeld om de ergste oorlogspraktijken van de twintigste eeuw juridisch te beperken.
Universeel aanvaard!
Voor de vier Geneefse Conventies van 1949 gold in de praktijk dat alle staten ter wereld eraan gebonden zijn; ze zijn dus universeel aanvaard.
Ratificatie?
Wat niet door alle landen is geratificeerd, zijn vooral de aanvullende protocollen van 1977 en 2005. De staten die deze aanvullend protocollen niet hebben geratificeerd zijn: Verenigde Staten, Israël, Pakistan, Afghanistan, Japan, Turkije, Indonesië, Irak.
Van enkele andere staten of gebieden is dit niet geheel duidelijk zoals: Sri Lanka, Maleisië, Thailand, Myanmar, Singapore, Papoea-Nieuw-Guinea, Somalië, Eritrea en enkele eilandstaten.
En Israël?
Israël zegt zich te houden aan de Geneefse Conventies van 1949, maar niet aan de aanvullende protocollen van 1977. Voor de Vierde Geneefse Conventie heeft Israël volgens aangehaalde documenten verklaard de regels op een de facto basis toe te passen na de bezetting van de Westelijke Jordaanoever en de Gazastrook.
Israël zegt dus de Geneefse Conventies feitelijk toe te passen, maar betwist de juridische toepasselijkheid ervan in het bezette Palestijnse gebied, vooral omdat het de aanvullende protocollen niet heeft geratificeerd en zijn positie over bezetting en territorium handhaaft.
Israël zegt dus de Geneefse Conventies feitelijk toe te passen, maar betwist de juridische toepasselijkheid ervan in het bezette Palestijnse gebied, vooral omdat het de aanvullende protocollen niet heeft geratificeerd en zijn positie over bezetting en territorium handhaaft.
Opvallend!
Europa probeert angstvallig één te blijven als politiek antwoord op de twee wereldoorlogen en te blijven zorgen dat op gemeenschappelijke basis het internationale humanitaire recht kan worden versterkt.
Daarnaast zijn enkele van de landen, die de aanvullende protocollen niet hebben geratificeerd nu wèl weer bij oorlogen betrokken. Zij plegen zelfs oorlogsmisdaden, die worden genoemd in de universele Geneefse Conventies.
Hoe gaat het nu verder?
Vooral Pax Christi, bredere pacifistische bewegingen, en later de anti-kernwapenbeweging blijven standvastig streven naar ontwapening. Maar Rusland is -ondanks het onderschrijven van de Geneefse Conventies- een buurland binnengevallen. Ten koste van inmiddels ontelbare jonge militairen en zeer veel onschuldige burgers worden grote gebieden onbewoonbaar gemaakt en infrastructuur verwoest. De Verenigde Staten volgen een onbegrijpelijke egocentrische strategie, die een ongekende wapenwedloop bij de overige NAVO-partners heeft teweeggebracht. En het inzetten van kernwapens heeft zekere niet meer het taboe dat ontstond na de verschrikkingen van Hiroshima en Nagasaki.
Gevaarlijke onzekerheid
Onberekenbaarheid, machtspolitiek en grove agressief gedrag beheersen al enkele jaren -voor het eerst na de twee wereldoorlogen- het nieuws. Zeer vele ‘deugende’ mensen begrijpen niet wat er gebeurt.
Een oorlogsmisdaad blijft een oorlogsmisdaad en is NOOIT begrijpelijk, in welke omstandigheid dan ooit of afhankelijk van de persoon die ‘m pleegt. Het internationale rechtssysteem is klaar voor haar loodzware taak. Je zonder agressie uitspreken tegen deze onmenselijke misdaden tegen de menselijkheid.
Wegkijken en stilzwijgen is -zelfs als het een ‘bevriende natie’ betreft- óók een ‘statement’.
Ban de bom
Het is weer net zo actueel als in mijn jeugd. Er is er eigenlijk maar één, die garen spint bij al dit oorlogsgeweld: de wapenindustrie! Wee degenen, die hier geld in beleggen.
Er kleeft bloed aan hun handen en zij zijn medeverantwoordelijk voor al het leed dat oorlog heet.
